Lê Huy Đôn

Sức khỏe gia đình · 2026-07-02

Cao huyết áp: kẻ thù thầm lặng trong nhà bạn

Trong các bệnh tôi gặp ở phòng khám, cao huyết áp là bệnh "hiền" nhất — và cũng nguy hiểm nhất. Hiền vì không đau, không sốt, không cản trở sinh hoạt. Nguy hiểm vì chính sự im lặng đó: biến chứng đầu tiên nhiều người nhận được là đột quỵ.

Ai cần đo huyết áp thường xuyên?

Nhiều người nghĩ cao huyết áp là bệnh người già. Không đúng nữa. Ở phòng khám của tôi, người 35-40 tuổi phát hiện huyết áp cao không hiếm. Nhóm cần chú ý: người hay căng thẳng công việc, người thừa cân, người ăn mặn, người có bố mẹ bị cao huyết áp, và người bệnh tim mạch, mỡ máu.

Nếu bạn thuộc một trong các nhóm trên — nhà bạn nên có một máy đo huyết áp. Không phải để lo lắng. Để biết.

Đo tại nhà thế nào cho đúng?

Sai lầm phổ biến nhất: đo một lần, thấy cao, hoảng. Huyết áp dao động cả ngày — vừa leo cầu thang, vừa uống cà phê, vừa cãi nhau xong đo đều cao.

Đo đúng: ngồi nghỉ 5 phút trước khi đo. Đo cùng một khung giờ mỗi ngày, tốt nhất là sáng sớm trước khi ăn. Đo 2 lần cách nhau 1-2 phút, lấy trung bình. Ghi lại con số — dãy số theo ngày mới có giá trị với bác sĩ, một con số lẻ thì không.

Con số nào là đáng lo?

Dưới 120/80 là lý tưởng. Từ 130/85 trở lên lặp lại nhiều ngày — nên đi khám. Từ 140/90 trở lên — đi khám, đừng chần chừ. Và lưu ý: máy đo tại nhà là công cụ theo dõi, không phải công cụ chẩn đoán. Chẩn đoán là việc của bác sĩ, với xét nghiệm đầy đủ.

Máy đo huyết áp: chọn thế nào?

Tôi bán máy đo huyết áp gần hai chục năm, lời khuyên gọn thế này: chọn máy đo bắp tay của thương hiệu có tên tuổi, có kiểm định. Máy đo cổ tay tiện nhưng dễ sai số nếu đặt tay không đúng tim. Đừng ham máy trôi nổi rẻ vài trăm nghìn — số đo sai còn tệ hơn không đo.

Kết

Cao huyết áp không chữa khỏi hẳn, nhưng kiểm soát được — bằng thuốc theo đơn, giảm mặn, vận động, và theo dõi đều. Đo được thì kiểm soát được. Nhà bạn đã có máy đo huyết áp chưa? Và bố mẹ bạn — lần cuối họ đo huyết áp là khi nào?